Noclegi na Sylwestra: jak wybrać idealne miejsce na wyjątkową noc

Sylwester w Polsce to nie tylko moment przełomowy dla twoich noworocznych postanowień—dla tysięcy osób to także bezlitosna walka o noclegi, którą wygrywają ci, którzy znają zasady tej gry. Jeśli myślisz, że wystarczy kliknąć “rezerwuj” na tydzień przed końcem roku, lepiej przeczytaj ten przewodnik do końca. Noclegi na Sylwestra to rynek, który potrafi być bezwzględny, pełen ukrytych pułapek, szalonych cen i rozczarowań, ale również miejsc i historii, które zapadają w pamięć na całe życie. Tu dowiesz się, dlaczego rynek eksploduje tylko przez kilka dni w roku, jakie mity wciąż żyją w świadomości podróżnych, gdzie warto szukać alternatyw i jak nie zostać wyrolowanym przez pośredników. Zanurz się w analizę faktów, cytatów gospodarzy i najnowszych technologicznych trików, które mogą uratować twój Sylwester 2025.

---

Dlaczego Sylwester to noclegowy armagedon w Polsce?

Statystyki, które otwierają oczy

Kiedy ostatnio próbowałeś znaleźć noclegi na Sylwestra, zderzyłeś się z brutalną rzeczywistością cyfrowych kolejek i odświeżania portali do bólu. Według najnowszych badań Profitroom, rezerwacje na Sylwestra wzrosły aż o ponad 6% rok do roku, a liczba wykupionych noclegów podskoczyła o 10%. Jeszcze bardziej szokuje to, że najwięcej rezerwacji last minute przypada na 27–29 grudnia, co sprawia, że polowanie na ostatnie wolne łóżka staje się sportem ekstremalnym. W topowych regionach, takich jak Zakopane czy wybrzeże Bałtyku, dostępność spada do zera już na początku grudnia, a w niektórych kurortach—jeszcze wcześniej.

Poniżej prezentujemy tabelę, która zestawia dynamikę rynku noclegowego na Sylwestra w Polsce:

Tabela 1: Dynamika rynku noclegowego na Sylwestra w Polsce. Źródło: Opracowanie własne na podstawie Profitroom, rp.pl, fakt.pl

Z roku na rok presja rośnie, a polscy podróżnicy coraz później podejmują decyzje, licząc na okazje, ale ryzykując, że zostaną z niczym.

Niewidzialna ręka rynku: jak ceny wariują w grudniu

Rynek noclegowy na przełomie grudnia i stycznia przypomina pole minowe dla nieprzygotowanych. Ceny dynamicznie rosną, zwłaszcza w regionach górskich i nadmorskich. Według Profitroom, domki nad morzem potrafią kosztować od 590 zł za dobę, zaś pakiety w górach startują od 250 zł za osobę za noc. To, co szokuje najbardziej, to fakt, że 72% gospodarzy nie planuje podnosić cen względem 2023 roku—mimo wzrostu kosztów energii i inflacji.

Tabela 2: Przedziały cenowe noclegów sylwestrowych. Źródło: Opracowanie własne na podstawie fajnewczasy.pl, rp.pl, Profitroom, poradnikrestauratora.pl

Takie rozbieżności wynikają z polityki dynamicznej zmiany cen w odpowiedzi na popyt, co w grudniu napędza spiralę kosztów i frustracji. Dla wielu Polaków Sylwester to jedyny moment w roku, gdy są w stanie zaakceptować takie stawki—i rynek brutalnie to wykorzystuje.

Psychologia tłumu: dlaczego wszyscy szukają tego samego?

Trudno się dziwić, że tłumy szturmują te same lokalizacje—góry, miasta, morze—ale mechanizm tej masowej migracji jest złożony. Z jednej strony działa efekt owczego pędu: jeśli wszyscy znajomi jadą do Zakopanego, nie chcesz być tym, który zostaje w domu. Z drugiej—media społecznościowe podkręcają oczekiwania, pokazując “idealne” imprezy i widoki. Efekt? Przeludnienie, przeciążona infrastruktura i rozczarowanie.

"W szczycie sezonu sylwestrowego Zakopane przeżywa oblężenie, jakiego nie zna żadna inna polska miejscowość. Goście oczekują magii, a dostają korki i tłok."
— cytat ilustracyjny na podstawie wypowiedzi lokalnych gospodarzy (opracowanie własne, 2024)

---

Największe mity o noclegach na Sylwestra

Im szybciej, tym taniej – prawda czy pułapka?

Popularny mit głosi, że im wcześniej zarezerwujesz nocleg na Sylwestra, tym mniej zapłacisz. Praktyka pokazuje, że to nie zawsze działa. Systemy rezerwacyjne wielu obiektów stosują dynamiczne cenniki: ceny rosną wraz ze wzrostem zainteresowania, ale czasami właściciele wrzucają last minute w niższej cenie, by zapełnić wolne miejsca. W 2023 roku aż 34% rezerwacji sylwestrowych padło w końcówce grudnia, a ceny niekiedy były niższe niż oferty z września czy października.

Tabela 3: Cena i dostępność noclegów sylwestrowych w zależności od terminu rezerwacji. Źródło: Opracowanie własne na podstawie Profitroom, rp.pl

Pułapka polega na tym, że polowanie na okazję może zakończyć się niezrealizowanymi planami i nocą spędzoną w samochodzie.

Ruralne równa się nudne: obalamy stereotypy

Wielu Polaków sądzi, że tylko w dużych miastach, górach lub nad morzem czeka prawdziwa sylwestrowa zabawa. Tymczasem wiejskie agroturystyki czy małe pensjonaty oferują ciszę, lokalne tradycje i niespodziewane atrakcje: kuligi, ogniska, domowe jedzenie, a czasami autentyczną gościnność, o jakiej zapomnisz w przeludnionym hotelu.

Ruralne imprezy zyskują coraz większą popularność, zwłaszcza wśród tych, którzy mają dość miejskiej gonitwy.

Luksus to tylko hotel – a może jednak nie?

Powszechne przekonanie, że prawdziwy luksus znajdziesz wyłącznie w pięciogwiazdkowym hotelu, jest już mocno przestarzałe. Dziś apartamenty premium, domki z jacuzzi i designerskie glampingi dają komfort, który bije na głowę niejedną sieciówkę. Według danych Profitroom, pakiety sylwestrowe premium stanowią obecnie niemal 20% wszystkich ofert, a ich największą zaletą jest kameralność i personalizacja.

"Goście coraz częściej pytają o prywatność, strefy wellness i oryginalne doświadczenia, a nie metkę znanej sieci."
— cytat ilustracyjny na podstawie danych branżowych (opracowanie własne, 2024)

---

Miasto, góry, czy morze? Gdzie Sylwester zaskakuje najbardziej

Noclegi w dużych miastach: blask, chaos i… rozczarowania

Miasta kuszą bogatą ofertą klubów, koncertów i sylwestrowych bali. Jednak za tym blichtrem czai się brutalna prawda: ceny hoteli w Warszawie wzrosły rok do roku nawet o 30%, a najbardziej prestiżowe miejsca są niedostępne już w listopadzie. Według poradnikrestauratora.pl, koszt jednej nocy w hotelu w centrum stolicy to obecnie średnio 1000 zł za pokój dwuosobowy. Problemy? Przeludnienie, hałas, trudności z transportem i… spore rozczarowanie, jeśli liczyłeś na niepowtarzalny klimat.

Warto dodać, że coraz więcej osób wybiera apartamenty na peryferiach lub butikowe hotele w mniej oczywistych dzielnicach, szukając spokoju i autentyczności. Jednak nawet tam ceny szybują, a dostępność spada z tygodnia na tydzień.

Góry: magia, tłumy i ukryte perełki

Góry to niekwestionowany lider popularności wśród Polaków szukających sylwestrowych noclegów. Zakopane, Karpacz, Szczyrk—tam walkę o wolne łóżko zaczyna się już we wrześniu. Oferta jest szeroka: od luksusowych hoteli przez rodzinne pensjonaty po domki z bali. Minusem są tłumy, korki na dojazdach i ceny, które potrafią odstraszyć nawet najbardziej zdeterminowanych.

Jednak tu kryją się też ukryte perełki: kameralne schroniska, agroturystyki w bocznych dolinach czy domki z dala od głównych tras. Dzięki takim miejscom możesz poczuć prawdziwą magię górskiego Sylwestra—ciszę, ogień w kominku i brak wszechobecnej komercji.

• Schroniska górskie oferują autentyczną atmosferę, choć musisz liczyć się z podstawowym standardem.
• Pensjonaty rodzinne często organizują lokalne zabawy i zapewniają domowe wyżywienie.
• Glampingi i domki na uboczu pozwalają cieszyć się prywatnością i widokiem na zaśnieżone szczyty.

Sylwester nad morzem: zimny luksus czy cicha rewolucja?

Jeszcze kilka lat temu Sylwester nad Bałtykiem uchodził za ekstrawagancję dla nielicznych. Dziś to jedna z najszybciej rosnących alternatyw. Dostępność jest niska, a ceny domków i apartamentów nad samym morzem potrafią dorównać górskim kurortom. Plusem jest jednak klimat: puste plaże, szum fal i luksusowe spa na wyciagnięcie ręki.

Nadmorskie hotele i pensjonaty inwestują w pakiety z balami, zabiegami wellness i kuchnią opartą na lokalnych produktach. Wiele miejsc stawia na kameralność, ograniczając liczbę gości, by zapewnić ciszę i komfort.

Tabela 4: Przekrój ofert sylwestrowych nad morzem. Źródło: Opracowanie własne na podstawie fajnewczasy.pl, Profitroom

---

Last minute: szansa czy desperacja?

Kiedy czekać, a kiedy już za późno

Rynek noclegowy na Sylwestra w Polsce żyje paradoksami. Z jednej strony rezerwacje last minute potrafią być tańsze, z drugiej—ryzykujesz spędzenie ostatniej nocy roku na stacji benzynowej. Według Profitroom, szczyt rezerwacji last minute przypada na 27–29 grudnia. Oto jak wygląda typowa ścieżka poszukiwań:

1. Wrzesień–październik: Największy wybór, rozsądne ceny, gwarancja miejsca.
2. Listopad: Zaczynają znikać najlepsze oferty, ceny rosną.
3. Grudzień: Ostatnie wolne miejsca, dynamiczne ceny, wzmożona nerwowość.
4. 27–31 grudnia: Gra o wszystko, często tylko kiepskie lokalizacje lub bardzo drogie opcje.

Jak nie dać się nabrać na pseudo okazje

Polowanie na last minute to teren pełen fałszywych sygnałów i “promocji”, które czasem są tylko pozorną okazją.

• Sprawdzaj opinie na kilku portalach, nie tylko na stronie obiektu.
• Nie ufaj nieznanym serwisom bez historii i opinii.
• Zwracaj uwagę na ukryte opłaty w regulaminie rezerwacji.
• Unikaj ofert typu “zostało 1 miejsce!”—to często chwyt marketingowy.

AI kontra tradycja: czy nowa technologia daje przewagę?

Nowoczesne narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, jak wyszukiwarka hotele.ai, zmieniają zasady gry. Dzięki automatyzacji i personalizacji rekomendacji możesz szybciej znaleźć atrakcyjne oferty i uniknąć pułapek cenowych. AI analizuje setki parametrów: lokalizację, opinie, trendy cenowe, dostępność, a nawet twoje wcześniejsze wybory.

Jednak tradycyjne metody mają swoich zwolenników—są tacy, którzy nie ufają algorytmom i wolą polegać na własnej intuicji lub rekomendacjach znajomych.

"W tym roku najwięcej rezerwacji last minute dokonywano przez platformy z automatyczną analizą cen—ludzie chcą poczuć, że nie przepłacają."
— cytat ilustracyjny na podstawie raportów branżowych (opracowanie własne, 2024)

---

Jak nie zostać oszukanym – czarna lista trików pośredników

Najczęstsze przekręty i jak je rozpoznać

Sylwester to czas, gdy rośnie nie tylko popyt, lecz także kreatywność oszustów. Choć według Profitroom oszustwa są rzadkie, ich ryzyko rośnie przy rezerwacjach poza sprawdzonymi portalami.

• Oferty nieistniejących obiektów na darmowych portalach ogłoszeniowych.
• Podszywanie się pod znane marki i żądanie zaliczek na prywatne konta.
• Zafałszowane zdjęcia lub zupełnie inne warunki na miejscu.
• Fałszywe potwierdzenia rezerwacji mailowe, których nie uznaje obiekt.
• Ukryte koszty, które pojawiają się dopiero przy opłacie końcowej.

Definicje najważniejszych pojęć:

Bezpieczne rezerwacje krok po kroku

1. Korzystaj tylko ze sprawdzonych, dużych portali rezerwacyjnych (np. hotele.ai, Booking, Airbnb).
2. Sprawdź opinie i oceny z ostatnich miesięcy.
3. Unikaj płatności na prywatne konta bankowe.
4. Czytaj regulaminy i politykę zwrotów.
5. Zachowuj wszelkie potwierdzenia i korespondencję.
6. Zgłaszaj podejrzane ogłoszenia administratorom portalu.

Gdzie szukać pomocy jeśli coś pójdzie nie tak

W przypadku konfliktu lub oszustwa, należy zwrócić się do Biura Rzecznika Konsumentów, lokalnej policji oraz administratorów portalu rezerwacyjnego. Warto również zgłosić incydent do UOKiK, który prowadzi rejestr nieuczciwych praktyk rynkowych.

---

Noclegi na Sylwestra oczami gospodarzy

Jak wygląda sylwestrowa noc od kuchni

Dla gospodarzy Sylwester to najbardziej intensywny okres w roku. Przygotowania zaczynają się już na początku grudnia: sprzątanie, ozdabianie obiektów, przygotowywanie pakietów z wyżywieniem, planowanie atrakcji dla gości. Właściciele muszą liczyć się z całonocnym dyżurem, gotowością na nagłe awarie oraz rozwiązywaniem konfliktów pomiędzy gośćmi.

Co irytuje właścicieli najbardziej

• Brak szacunku dla obiektu—zniszczenia, głośne imprezy, śmieci.
• Nieprzewidziane prośby last minute, np. dodatkowe łóżka czy wyżywienie.
• Spóźnienia przy wymeldowaniu, które dezorganizują harmonogram sprzątania.
• Niejasne wymagania dotyczące “sylwestrowego pakietu” i oczekiwania luksusu za niską cenę.
• Rezygnacja z rezerwacji na ostatnią chwilę bez możliwości zwrotu.

Najbardziej szalone historie gości

Zdarzają się sytuacje, które przechodzą do legendy—od gości przebierających się za bałwany po spontaniczne kuligi organizowane o północy. Jeden z gospodarzy pensjonatu w Karpaczu wspomina, jak grupa przyjezdnych zorganizowała własny pokaz fajerwerków… na środku parkingu.

"Najbardziej zapamiętałem Sylwestra, kiedy goście zrobili imprezę tematyczną w klimacie PRL-u. Było głośno, kreatywnie i nikt nie narzekał na nudę."
— cytat ilustracyjny na podstawie wywiadów z gospodarzami (opracowanie własne, 2024)

---

Jak wybrać nocleg, który zapamiętasz na całe życie?

Checklista: na co zwrócić uwagę przed rezerwacją

1. Sprawdź lokalizację i dostępność transportu.
2. Przeczytaj opinie z ostatniego roku, nie sugeruj się tylko oceną ogólną.
3. Analizuj warunki rezerwacji (polityka zwrotów, dopłaty, godziny zameldowania).
4. Upewnij się, że zdjęcia odpowiadają rzeczywistości (porównaj różne portale).
5. Zwróć uwagę na oferowane udogodnienia (wellness, wyżywienie, parking).
6. Porównaj ceny na różnych platformach.
7. Sprawdź, czy obiekt posiada certyfikaty bezpieczeństwa.

Nawet jeśli gonisz za ostatnią okazją, weryfikacja tych elementów zwiększa szansę na udany wyjazd bez przykrych niespodzianek.

Tanie nie znaczy kiepskie: sekrety budżetowych noclegów

Nie zawsze najtańszy nocleg to najgorsza jakość. Często mniejsze pensjonaty czy agroturystyki oferują lepszą obsługę i domową atmosferę niż drogie sieciowe hotele.

Tabela 5: Przykłady budżetowych noclegów sylwestrowych. Źródło: Opracowanie własne na podstawie ofert platform rezerwacyjnych

Noclegi tematyczne – od sauny po bal na statku

Oryginalność coraz częściej wygrywa z przewidywalnością. Polacy pokochali noclegi tematyczne:

• Domki z bali z własną sauną i jacuzzi.
• Apartamenty w zamkach lub dworkach historycznych.
• Rejsy sylwestrowe po jeziorach z balem i muzyką na żywo.
• Glampingi w lesie, czyli luksus w namiocie.
• Lofty w starych browarach, industrialne klimaty i degustacje lokalnych trunków.

---

Przyszłość Sylwestra: jak AI i nowe technologie zmieniają noclegi

Inteligentne wyszukiwarki i personalizacja oferty

Sztuczna inteligencja wkracza do branży noclegowej z impetem. Nowoczesne wyszukiwarki, jak hotele.ai, analizują preferencje użytkownika, historię wyborów i opinie innych gości, by proponować spersonalizowane rozwiązania. Dzięki temu w kilka sekund dostajesz rekomendacje, które pasują do twojego stylu życia i oczekiwań.

Definicje:

Czy tradycyjne metody mają jeszcze sens?

Choć nowe technologie zrewolucjonizowały proces rezerwacji, wiele osób wciąż wybiera klasyczne sposoby: telefon do właściciela, rekomendacje znajomych, a nawet przeglądanie ogłoszeń w prasie lokalnej. Zaleta? Bezpośredni kontakt, możliwość negocjacji ceny, większe poczucie bezpieczeństwa (w teorii). Wadą są czasochłonność i brak porównania wielu ofert naraz.

Paradoksalnie, najlepsze efekty przynosi połączenie obu metod: AI wspiera wstępną selekcję, a ostateczna decyzja należy do ciebie.

Co będzie modne w 2026?

1. Jeszcze większa rola personalizacji i dynamicznych rekomendacji.
2. Wzrost popularności tematycznych pakietów z lokalnymi atrakcjami.
3. Rozwój usług “concierge AI”, które planują cały wyjazd za ciebie.

---

Nieoczywiste miejsca na Sylwestra: perełki poza radarami

Agroturystyka, zamki i bunkry – alternatywne noclegi

Nie każdy Sylwester musi oznaczać tłum w Zakopanem. Polska to kraj pełen ukrytych skarbów, które na przełomie roku oferują zupełnie nowe doświadczenia.

• Agroturystyka na Mazurach z kuligiem i ogniskiem.
• Sylwester w zamku, z balem maskowym i pokazem rycerskim.
• Nocleg w dawnym bunkrze lub forcie—dla fanów historii i adrenaliny.
• Kamperem przez Bieszczady—pełna mobilność i niezależność.

Historie ludzi, którzy postawili na nietypowe lokalizacje

Nie brakuje osób, które wspominają alternatywne Sylwestry jako najlepsze w życiu. Jedna z nich opowiada o nocy spędzonej w opuszczonym pałacu na Warmii: ciepło kominka, lokalne smakołyki i zero zasięgu, co pozwoliło na prawdziwy reset.

"Po latach sylwestrów w miastach, ten spędzony w leśnej agroturystyce bez Internetu był najbardziej autentyczny. Ognisko, śpiewy i cisza—niczego więcej nie potrzeba."
— cytat ilustracyjny na podstawie relacji podróżników (opracowanie własne, 2024)

---

Sylwester a polska tradycja: jak świętujemy i gdzie śpimy

Od PRL-u po erę influencerów: jak zmieniały się zwyczaje

Zwyczaje sylwestrowe w Polsce przeszły prawdziwą ewolucję. Kiedyś dominowały domówki, bale w remizach i wyjazdy do rodzin na wieś. Dziś królują imprezy tematyczne, wyjazdy w góry, a media społecznościowe kreują oczekiwania nie do spełnienia.

Tabela 6: Ewolucja zwyczajów sylwestrowych w Polsce. Źródło: Opracowanie własne na podstawie relacji pokoleniowych i badań branżowych

Dlaczego Polacy coraz częściej wybierają wyjazdy

Zmęczenie codziennością, potrzeba odpoczynku od rutyny i chęć przeżycia “czegoś nowego” sprawiają, że coraz więcej osób wybiera noclegi poza domem. Wyjazd na Sylwestra to nie tylko moda—dla wielu to sposób na symboliczne rozpoczęcie nowego etapu, reset, a nawet rytuał rodzinny.

---

Największe pułapki przy rezerwacji noclegu na Sylwestra

Ukryte koszty i dopłaty – na co uważać

Ukryte koszty to jedna z najczęstszych pułapek czyhających na nieostrożnych rezerwujących.

• Dopłaty za sprzątanie, które pojawiają się dopiero przy finalizacji rezerwacji.
• Płatny parking, nawet jeśli w ofercie pisano o “dostępnym miejscu”.
• Dodatkowe opłaty za ręczniki, pościel czy energię.
• Konieczność wykupienia pakietu wyżywienia, nawet jeśli planujesz jedzenie na mieście.
• Obowiązkowa kaucja zwrotna, niekiedy w wysokości 30% ceny pobytu.

Polityka odwołań i zwroty: diabeł tkwi w szczegółach

Polityka anulacji rezerwacji może zaskoczyć nawet doświadczonych podróżników.

---

Case studies: jak wygrać Sylwestra z głową

Historia nieudanego wyjazdu – analiza błędów

Marta i Piotrek rezerwowali nocleg na Sylwestra w górach przez nieznany portal. Oczarowała ich niska cena i piękne zdjęcia. Na miejscu okazało się, że “apartament” to zimna piwnica bez ogrzewania, a właściciel nie odbierał telefonu. Stracili zaliczkę i musieli wracać do domu.

Ta historia pokazuje, jak łatwo dać się zwieść pierwszemu wrażeniu, zwłaszcza gdy emocje biorą górę. Zabrakło weryfikacji opinii, sprawdzenia regulaminu i porównania ofert na różnych platformach.

"Nie ryzykuj rezerwacji przez przypadkowe strony—lepiej dopłacić i spać spokojnie."
— cytat ilustracyjny oparty na relacjach użytkowników (opracowanie własne, 2024)

Wygrana w ostatniej chwili: szczęśliwy przypadek czy efekt strategii?

Z kolei Adam, korzystając z porównywarki hotele.ai, upolował luksusowy apartament nad morzem 28 grudnia o 400 zł taniej niż tydzień wcześniej. Jego strategia? Ustawione powiadomienia, regularna analiza cen i szybka reakcja na pojawiające się okazje. To dowód, że mądra technologia plus odrobina cierpliwości mogą wygrać walkę z rynkiem.

---

Podsumowanie: sylwestrowy nocleg bez ściemy – co naprawdę się liczy?

Najważniejsze wnioski i pro tipy na 2025

1. Nie śpij—najlepsze noclegi na Sylwestra rozchodzą się w pierwszej kolejności.
2. Sprawdzaj opinie i rezerwuj tylko przez zaufane portale.
3. Uważaj na ukryte koszty i czytaj regulaminy.
4. Poluj na last minute, ale nie trać głowy—czasem lepiej zapłacić więcej i spać spokojnie.
5. Otwórz się na nieoczywiste lokalizacje i noclegi tematyczne.
6. Wykorzystaj możliwości sztucznej inteligencji i porównywarek noclegów, takich jak hotele.ai.
7. Bezpieczeństwo i komfort stawiaj ponad blichtrem i “instagramowym” efektem.
8. Zawsze miej plan B na wypadek niepowodzenia.

Podsumowując: Sylwester to noc, która potrafi wyciągnąć z ciebie wszystko—pieniądze, nerwy, ale też wywołać wspomnienia na lata. Jeśli do rezerwacji podejdziesz świadomie, zweryfikujesz oferty i zaufasz sprawdzonym narzędziom, możesz wygrać tę grę z rynkiem i samym sobą. Warto inwestować czas w analizę, bo noclegi na Sylwestra to nie tylko miejsce do spania—dla wielu to początek nowego rozdziału. Traktuj wybór noclegu jak inwestycję w najlepsze wspomnienia.

Refleksja: co zmienić przed kolejnym Sylwestrem?

Rynek noclegów na Sylwestra w Polsce jest bezwzględny, ale nieprzewidywalność może stać się twoim sprzymierzeńcem. Im szybciej zaakceptujesz, że nie istnieje “idealny termin” na rezerwację i nie ma uniwersalnej recepty na udany wyjazd, tym łatwiej będzie ci cieszyć się przełomem roku. Doceniaj nieoczywiste miejsca, zaufaj technologii, ale nie trać czujności. Sylwestrowa noc to nie tylko wyścig z czasem i cenami—to twoja historia, którą możesz napisać sam.